Rehber · Yatırımcı
ABD'den Türk girişimlerine kim yatırım yapıyor?
Kurucuların zihninde genellikle bir fon vardır. Oysa ABD'den gelen ilk çek çoğu zaman bambaşka bir yerden gelir ve aradaki fark, taşıdığı isimden çok daha önemlidir.
Önce soruları açıklayan bir kural
ABD sermaye piyasası mevzuatı, halka açık olmayan bir şirkete kimin yatırım yapabileceğini sınırlar. Yaygın yol, Regulation D'nin 501. kuralındaki yetkin yatırımcı tanımıdır: kabaca, yıllık geliri 200.000 doların (eşiyle birlikte 300.000 doların) üzerinde olan ya da konutu hariç net varlığı 1 milyon doları aşan kişiler. Belirli mesleki sertifikalar da bu kapsama giriyor.
ABD'li yatırımcının kişisel gelen soruları sormasının ve düzgün yürütülen bir turda yatırımcıdan kendi durumunu yazılı olarak teyit etmesinin istenmesinin sebebi bu. Kurucuya duyulan bir şüphe değil. Payı kime sattığını bilmek şirketin yükümlülüğü ve yanlış yapılırsa sorun yatırımcının değil şirketin olur.
Karşınıza çıkacak beş yatırımcı tipi
- Bireysel melek yatırımcılar. Genellikle 10.000 ile 100.000 dolar arası. Çoğunlukla kurucuyu, pazarı ya da ikisini birden tanıyan biri. Hızlı karar verir, en az belgeyi ister ve Türkiye'deki bir şirkete gelen ilk ABD çekinin en yaygın kaynağıdır. Aynı zamanda ortada henüz bir ABD şirketi yokken yatırım yapmaya en istekli grup; yani yapı sorununu çözmez, başlatır.
- Sendikasyonlar. Bir lider yatırımcı, arkasına topladığı grubu tek bir araç altında birleştirir. Şirket otuz ayrı ortakla değil, ortaklık yapısındaki tek bir satırla muhatap olur. Çek büyüklüğü melek ile fon arasında kalır. Koşulları lider belirler, geri kalanı uyar.
- Tohum fonları. 250.000 ile 2 milyon dolar arası, toplantılara katılan bir ortak ve arkasında kontrol listesi olan bir inceleme süreci. Neredeyse tamamı yatırım yapabilmek için önce bir ABD ya da benzeri tanıdık bir ülkede ana şirket ister; çünkü kendi fon belgeleri bunu şart koşar.
- Aile ofisleri. Sabırlı sermaye, kendine özgü tercihler, sabit olmayan çek büyüklüğü. Yavaş hareket eder ve farklı sorular sorarlar; çoğu zaman pazardan çok insanlara dair. Gerçek bir bağ varsa peşine düşmeye değer, yoksa zaman kaybı.
- Stratejik ve kurumsal yatırımcılar. Getiriden çok erişim için yatırım yapan, sektörünüzdeki bir şirket. Para genellikle kolay gelir, koşullar kolay olmaz: bilgi alma hakları, münhasırlık ya da sizi ileride kimin satın alacağı konusunda söz hakkı isteyebilirler. Değerlemeden önce kontrol değişikliği maddelerini okuyun.
Yüksek sesle söylenmeyen kısım
Tohum aşamasında, Türkiye'de kurulu bir şirketi ABD'li kurumsal bir fona anlatmak zordur. Bu, şirket hakkında bir yargı değil, yapısal bir durum.
2025'te Türkiye'de kurulu girişimler 306 işlemde yaklaşık 589 milyon dolar topladı; işlem başına ortalama 1,9 milyon dolar. Yurt dışında kurulu Türk kurucuların şirketleri ise 41 işlemde yaklaşık 1,1 milyar dolar aldı; işlem başına yaklaşık 26,8 milyon dolar. Kurucular çoğu zaman birbirinden ayırt edilemez. Şirketin kurulu olduğu ülke ayırt edilir.
Arada işe yarayan bir yol var. Türkiye kökenli birkaç fon, Türk kurucuları bu çizginin her iki tarafında da destekliyor. Pazarı zaten tanıyan bir lider yatırımcı, sonraki ABD turunu belirgin biçimde kolaylaştırır. Yerli bir lider yatırımcı, göründüğünden değerlidir.
Bir şirketi ABD'den yatırım alınabilir yapan şey
Kurucuların korktuğundan az, beklediğinden farklı. Kabaca sorun çıkarma sıklığına göre:
- Yazılı, güncel ve herkesin sahip olduğunu sandığı payla örtüşen bir ortaklık yapısı.
- Şirkete ait olduğu gösterilebilen fikri mülkiyet; şirket kurulmadan önce yazılanlar dâhil.
- Bir ABD şirketi ya da vergi zamanlaması önceden düşünülmüş, inandırıcı bir kuruluş planı.
- İngilizce temel sözleşmeler; en azından önemli olan üç tanesinin güvenilir çevirisi.
- Kararların bir sohbet grubundan başka bir yerde kayıtlı olması.
Bu listede olmayana dikkat edin. Hiçbiri ürünle, pazarla ya da rakamlarla ilgili değil. Onlar kendi başlarına değerlendirilir ve hiçbir düzgün evrak, kimsenin istemediği bir şirketi kurtarmaz. Ama dağınık evrak, insanların istediği şirketleri batırır. Sorunun önlenebilir yarısı budur.
Soru sormak için
Bu konuda somut bir sorunuz varsa
Sorunuzu yazılı olarak gönderin. Basit olup olmadığına dair kısa bir yazılı cevap alırsınız; ücretsiz ve yükümlülük doğurmadan. Devamı gerekiyorsa, çalışma başlamadan önce sabit bir ücret üzerinde anlaşırız.
chris@chriswoodlaw.com
WhatsApp +90 535 987 82 91
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. ABD hukuku tavsiyesi niteliğinde değildir ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Chris Wood, New York barosuna kayıtlı bir avukattır (NY Attorney Registration No. 6108914); Türkiye'de avukatlık ruhsatı bulunmamaktadır. Danışmanlığı New York ve ABD federal hukuku ile sınırlıdır. Türk hukukunun uygulandığı konularda Türk avukatınızla birlikte çalışır.