Hazirgah

Arka plan · 2020–2025

İşlem sayısı her yıl arttı. Yatırım tutarı düştü.

Türkiye'nin girişim rakamları genellikle, girişim yatırımını satın alma bedelleriyle toplayan tek bir sayı olarak duyuruluyor. İkisini ayırdığınızda piyasa farklı okunuyor. Bu sayfa boyunca yalnızca girişim yatırımı esas alınmıştır: şirketlere giren sermaye, mevcut ortaklara çıkan bedel değil.

İki eğri

Yaygınlık büyüdü. Sermaye büyümedi.

Bunlar iki ayrı ölçü; bu yüzden iki ayrı ölçekte çizildiler ve hiçbir yerde birleştirilmediler. Tek bir hikâye olarak değil, yan yana okuyun.

Yıllık işlem sayısı

Açıklanmış işlem adedi. Ölçek 360'a kadar.

2021255
2022277
2023297
2024331
2025360

Yıllık girişim yatırımı, satın almalar hariç

ABD doları. Ölçek 1,50 milyar dolara kadar. 2021 bu esasa göre yayımlanmadı.

20221,50 mlr $
2023308 mn $ türetilmiş
20241,10 mlr $
2025490 mn $

türetilmiş = kaynağın açıkladığı toplamdan yine kaynağın açıkladığı satın alma tutarı çıkarılarak hesaplanmıştır; doğrudan yayımlanmış bir rakam değildir. 2020, farklı bir yöntemle yaklaşık 165 işlemde 139 milyon dolar düzeyindeydi; 2021'e geçişteki sıçramanın bir kısmı yöntem değişikliğinden kaynaklanıyor ve on katlık bir büyüme olarak okunmamalı.

Manşet rakamlar neden yanıltıyor. 2025, 1,4 milyar dolarlık bir yıl olarak duyuruldu. O yılın girişim yatırımı 490 milyon dolardı. Aradaki fark satın alma bedelidir: bir şirket satıldığında mevcut ortaklara ödenen para.

Manşet rakama göre plan yapan bir kurucu, toplanabilir olmayan bir sermayeye göre plan yapıyor demektir.

Yoğunlaşma

Tek bir işlem çoğu zaman piyasanın yarısı

Son dört yılın her birinde, en büyük tek işlem ulusal toplamın beşte biri ile yarısı arasında bir paya karşılık geldi.

Yıllara göre en büyük açıklanmış işlemin ulusal toplam içindeki payı.
YılEn büyük işlemTutarPay
2022Getir, E Serisi768 mn $%42
2023Insider105 mn $%21
2024Hepsiburada / Kaspi.kz1.127 mn $%43
2025Trendyol Go / Uber700 mn $%50

Yoğunlaşma, girişim yatırımı rakamlarının içinde toplamların gösterdiğinden daha belirgin: 2025'te açıklanmış en büyük dört satın alma dışı tur, yılın tüm girişim yatırımının %55'ini oluşturdu.

Merdiven

Tohum aşaması kalabalık. Üstündeki basamaklar yok.

2025'te 362 turun 269'u tohum aşamasıydı; ancak toplam tutarı 61 milyon dolarda kaldı. Ortalama tohum çeki yaklaşık 227.000 dolar. İşlem sayısının önemli bir bölümü kamu kaynaklı tohum öncesi destek: 2024'ün bir çeyreğinde kaydedilen 161 turun 107'si tek bir devlet destek programından geldi.

6
2025'in tamamında geç aşama işlem sayısı; açıklanan tutar 24 milyon dolar
%7–13
Türkiye'de tohumdan bir sonraki tura geçiş oranı tahmini
~%50
Gelişmiş piyasalarda aynı oran

Geçiş oranları denetlenmiş veri değil, piyasa oyuncularının tahminidir. Bağımsız kaynaklarda yön olarak tutarlılar; ikisi de doğrulanabilir bir seri değil.

Pratik sonucu şu: darboğaz tohumda değil, B Serisinde. Kurucular sat ya da olduğun yerde kal kararıyla, başka piyasalardakinden çok daha erken karşılaşıyor. Gözlenen iki çözüm var: yabancı stratejik bir alıcıya satış, ya da şirketi yurt dışına taşıyıp orada yatırım almak.

Çıkışlar

50 milyon doların üstündeki her çıkış yabancı alıcıya oldu

Açıklanmış işlemlerin son on yılında, hiçbir Türk alıcı yurt içindeki bir girişimi dokuz haneli bir tutarla satın almadı. Kayıtlardaki en büyük iki yurt içi satın alma, yabancı işlemlerin bir mertebe altında kalıyor.

Seçilmiş açıklanmış çıkışlar. Yurt içi alıcılar pirinç renginde.
ŞirketYılAlıcıMenşeTutar
Peak Games2020ZyngaABD1,80 mlr $
Hepsiburada (%65)2024–25Kaspi.kzKazakistan1,13 mlr $
Trendyol Go (%85)2025UberABD700 mn $
Gram Games2018ZyngaABD250 mn $
iyzico2019PayU / ProsusHollanda165 mn $
Easycep2025Oleka / Repie / ZiraatTürkiye45 mn $
Carvak2025Borusan NextTürkiye30 mn $

ABD'deki iki halka arz da ilk işlem fiyatının belirgin altında: Hepsiburada 2021'deki halka arz fiyatının yaklaşık %78 altında, Martı SPAC referans fiyatının yaklaşık beşte biri düzeyinde. Dealroom, 2010'dan bu yana açıklanan değeri toplam 6,6 milyar dolar olan 102 Türk satın alma işlemi izliyor.

Hazırlık çalışmasını yönlendirmesi gereken bulgu bu. Gerçekçi alıcı yabancıysa, şirket yapısının, fikri mülkiyet zincirinin ve yönetişim kayıtlarının yabancı bir karşı tarafın incelemesini geçmesi gerekir; yurt içindeki bir alıcının değil. Bu farklı bir standart ve bunu keşfetmek için mümkün olan en kötü anda uygulanıyor.

Kuruluş ülkesi

Aynı kurucular yurt dışında daha fazlasını topluyor

2025'te Türkiye'de kurulu girişimler 306 işlemde 589 milyon dolar topladı. Yurt dışında kurulu Türk kurucuların şirketleri 41 işlemde 1,1 milyar dolar aldı.

~1,9 mn $
Türkiye'de kurulu şirketlerde işlem başına ortalama
~26,8 mn $
Yurt dışında kurulu Türk şirketlerinde işlem başına ortalama
14 kat
İşlem başına fark

2025'te yurt dışında kurulu üç Türk şirketi unicorn oldu. Yurt içindeki yapay zekâ girişimleri ise yılın tamamında 81 işlemde 36,4 milyon dolar topladı. Fark yetenekte değil; kuruluş ülkesinde ve yatırımcının aşinalığında. Mühendislik ekibi de çoğu zaman Türkiye'de kalıyor.

Kurucu milliyetine göre sınıflandırma kaynak tarafından açıkça tanımlanmıyor; dayanak olarak kullanmadan önce şirket bazında doğrulanmalı.

Kimsenin yapmadığı düzeltme

Dolar serisi tabloyu olduğundan iyi gösteriyor

Bu sayfadaki bütün rakamlar ABD doları cinsinden. 2020 sonundan 2025 sonuna kadar Türkiye'de tüketici fiyatları 6,96 kat arttı; lira dolar karşısında 5,63 kat değer kaybetti. Enflasyon, kur artışını geçti.

Dolayısıyla bir dolar, Türkiye içinde 2025'te 2020'dekine göre yaklaşık %19 daha az alıyor: daha az mühendis maaşı, daha az ofis, daha az nakit süresi. Sabit kalan bir dolar rakamı, gerçekte beşte bir oranında bir düşüş demek. Yukarıdaki gerileme, işletme açısından grafiğin gösterdiğinden daha sert.

Bu rakamlar nereden geliyor

Tek bir veri kümesi ve bunun anlamı

Türkiye'ye dair yayımlanan rakamların çoğu — bir büyük denetim şirketinin çeyreklik serisi, resmî bir ekosistem raporu ve basındaki haberlerin büyük kısmı — tek bir ticari veri tabanına dayanıyor. O veri tabanı, kaydettiği işlemlerde aktif bir girişim yatırımcısı tarafından işletiliyor.

Bu, rakamları yanlış yapmaz ve karşılaştırılabilir bir alternatif de yok. Ama birbirinden bağımsız görünen dört kaynağın ticari çıkarı olan tek bir derleyiciye dayanması, herhangi birine güvenmeden önce söylenmeye değer. Buradaki rakamlar açıklandıkları hâliyle verilmiş, türetilenler işaretlenmiştir.

Farklı yayıncılar farklı şeyleri de sayıyor. 2026'nın ilk yarısı için üç güvenilir kaynak aynı piyasa hakkında 1.118,6 milyon dolar, yaklaşık 636 milyon dolar ve 178 milyon dolar bildirdi. Altı katlık bu fark tamamen tanım farkından kaynaklanıyor. Pratik kural: bu serileri birbirine karıştırmayın.

Ekim 2026'da yayımlanmış kaynaklardan derlenmiştir. Yalnızca piyasa analizidir: ABD hukuku tavsiyesi, yatırım tavsiyesi veya vergi tavsiyesi değildir. Rakamlar yayıncıları tarafından açıklandığı hâliyledir; açıklanmayan işlemler kapsam dışıdır.

Bunu neden derledik

Hazırlık, kontrol edebildiğiniz kısım

Yukarıdakilerin hiçbiri bir kurucunun değiştirebileceği şeyler değil. Kurucunun değiştirebileceği şey, şirketin yabancı bir alıcının ya da yatırımcının yapacağı incelemeden geçip geçmeyeceği. Hazirgah'ı ölçmek için geliştirdiğimiz şey de bu.